De abdij van Averbode is ee
n abdij van de premonstratenzers (Norbertijnen), opgericht door de Graaf van Loon in 1134 en dit op de grens van zijn graafschap met het hertogdom Brabant. Velen onder ons kennen de abdij waarvan het poortgebouw tot 3 provinciën behoort (Antwerpen, Brabant en Limburg), met recht ertegenover de fameuze “lekdreef” omdat het in de zomer hier aanschuiven is om een ijsje te bemachtigen.
In de beginjaren leefde de kloostergemeenschap hoofdzakelijk van de landbouw waarbij ze hulp kregen van lekenbroeders. Tot de 17-e eeuw werden vanuit Averbode ook diverse refugié huizen opgericht in de regio (St Truiden, Diest, Maastricht) alsmede bedevaartkapellen ( o.a. Kortenbos bij St Truiden). De samenwerking met de Norbertijnen-abdijen van Postel, Grimbergen en Tongerlo was ook intens.
Met het regime van Napoleon werd de abdij van Averbode verkocht; het klooster werd grotendeels afgebroken. Kort nadien kocht de lokale parochie het domein terug en in 1834 hervatte het kloosterleven.
Op het einde van de 19-e eeuw / begin 20-e eeuw zwermden heel wat “ witte paters” uit naar missieposten alom, meestal in Brazilië. De overblijvers in Averbode stichtten er een coöperatieve zuivelonderneming alsook een bank en vanaf 1920 zelf een uitgeverij-drukkerij. We kennen zeker nog de zonnelandjes, zonnekindjes en zonnestraaltjes uit onze jeugd. Velen onder ons hebben zeker ook de “Vlaamse Filmkes” verslonden !
In 1996 werd de drukkerij verkocht aan een privé-onderneming die echter in 2004 failliet ging.
In 2014 werd een nieuw initiatief genomen: de abdij startte met de productie van bier, brood en kaas. Op de locatie van de drukkerij staat vandaag het belevingscentrum “ het Moment” met een winkel, brasserie, kaasrijperij, micro - brouwerij en ambachtelijke bakkerij.
Vanwege het Vlaams stikstofdecreet kwam in 2022 het melkveebedrijf op de lijst van “rode landbouwbedrijven” terecht; de koeienstal paalde immers aan een natuurgebied. Daarop stopte in 2024 het melkveebedrijf met 130 koeien haar activiteiten; de weilanden werden tot akkers omgevormd.
In de abdij vertoeven vandaag zowat 70 Norbertijnen; op haar hoogtepunt anno 1942 telde de gemeenschap 240 leden.
